Mijn laatste bijdrages

maandag 17 oktober 2011

De ideale webshop voor boekenlijsten in het MBO.

In de discussie binnen en buiten ROC6 over een optimale manier om leermiddelen ter beschikking te stellen aan studenten en medewerkers valt steeds vaker de term 'webshop' of 'appstore'. Het gaat hierbij dan niet enkel om het bestellen, betalen en uitleveren van boeken, maar ook over digitale leermiddelen, gratis lesmateriaal uit WikiWijs en zaken als koksmutsen en veiligheidsschoenen en kosten voor excursies e.d.. Geen boekenlijst dus, maar een Leermiddelenlijst.

Hoe moet zo'n webshop er idealiter uitzien? Ik trap vanuit ROC6 graag af en hoop samen met u een redelijk wensbeeld te kunnen schetsen. ROC6 gaat in ieder geval, mede naar aanleiding van vragen van ketenpartijen, een webshop als showcase opzetten. Deze moet op 1 januari klaar zijn, de eerste gesprekken zij al gepland.

In theorie?
  1. De webshop kan door elke partij geleverd worden. De school bepaalt. Het kan een kantenklare webshop van een distributeur of boekhandel zijn, maar ook eentje die de school zelf inricht en onderhoudt. 
  2. De webshop wordt benaderd vanuit de schoolomgeving. Dat kan een portaal zijn, een ELO, of wat de school maar bedenkt. De reden is dat hierdoor de school bepaalt met welke ID de student de keten in gaat. Het vervelende koppelen aan eduroute, edupoort, directetoegang of wat dan ook is daarmee van de baan. Tenminste: als de school een unieke leerling-ID kan meegeven.
  3. Via de webshop kan per organisatie-eenheid een leermiddelenlijst (LML) aangemaakt worden. De webshop is hiervoor gekoppeld aan de catalogi van uitgevend Nederland zodat er slechts vinkjes hoeven worden gezet bij het betreffende materiaal.
  4. Prijzen van leermiddelen kunnen door de beheerder zelf ingevoerd worden. Het zou zo maar kunnen dat een school een prijsafspraak weet te maken met uitgevers. Deze prijzen wil je natuurlijk wel in de shop hebben. [Toevoeging 20 oktober 2011: zou het ook handig zijn een prijsvergelijkingslijstje toe te voegen?]
  5. Het kan handig zijn gratis leermiddelen op te nemen in de lijst. Er zullen dus ook nul-euro bestellingen gedaan moeten kunnen worden.
  6. Ook al is de webshop van een boekhandel of distributeur: er moet een mogelijkheid zijn zelf bv de toegangsprijs voor een excursie toe te voegen.
  7. Het systeem moet vouchers kunnen opleveren: studenten kunnen deze (al dan niet digitaal) laten zien als bewijs van betaling voor te bepalen diensten ( als bv de genoemde excursie)
  8. Een school moet willekeurig welke leermiddelendistributeur kunnen contracteren voor afhandeling van de backoffice. Dat kan VDE zijn die het al jaren bij de school doet, maar ook een bedrijf als het centraal boekhuis dat tegenwoordig ook aan eindgebruikers kan leveren. Het bestelhuis en het distributeurschap moeten dus ontkoppeld kunnen worden.
  9. Betaling van de bestelde middelen moet op diverse manieren kunnen gebeuren. Uiteraard met Ideal, creditcard of welke andere digitale manieren je wenst, maar ook via een betalingsregeling (acceptgiro of betaling in termijnen). Als je als school geen financieel risico wenst te lopen besteed je dat uit aan een financiële dienstverlener (kosten voor student?). Ook dit kan weer dezelfde distributeur zijn als je nu hebt (Iddink, VDE, Lisette e.d.), of nieuwe spelers op deze markt. It's all up to you!
  10. Je wilt natuurlijk niet dat studenten aan al die verschillende uitgevers apart moeten betalen. Het opgetelde bedrag moet geoormerkt (kostenplaats?) op één rekening komen, waarna vanaf hier de leveranciers betaald worden.
  11. Na betaling of acceptatie van de regeling zet de webshop toegang tot digitale leermiddelen in de ELO vrij. Vanaf dat moment moet de student (of medewerker) via de ELO bij de leermiddelen kunnen. De uitgever moet dus weten dat de student met deze ID bij de spullen mag. Gebruik van digitale leermiddelen is op basis van Single Sign-On via de Kennisnet Entree federatie
  12. Naast betaling door de student moet ook de mogelijkheid worden geboden dat bv de werkgever kan betalen. In een BBLroute gebeurt dat nog wel eens.
  13. Naast de digitale lijst moet de student de mogelijkheid hebben de lijst uit te printen. Kan die mee naar een willekeurige boekhandel om de hoek.
In praktijk?
Hoe ziet het proces er dan in praktijk uit (zie ook tripleA, borging procesmodel leermiddelen)?
  1. Het lerarenteam maakt concept LML in webshop, een aantal diensten van het ROC checkt de lijst (voldoet de lijst aan roc-regels) en bepaalt de inkoopprijs in onderhandeling met uitgever. Het team publiceert uiteindelijk in de webshop.
  2. De student wordt geplaatst in een opleiding, krijgt de inlogcode van zijn schoolomgeving, ziet daar zijn individuele LML en doet de bestelling.
  3. Student voert gegevens in, betaalt / laat betalen of maakt betalingsafspraak waarna de bestelling het systeem in gaat.
  4. De permissie tot de toegang tot digitale leermiddelen wordt door de webshop in de ELO geregeld.
  5. De webshop stuurt de leverancier van digitale leermiddelen de betreffende leerlingID. Deze wordt door de licentiekantoren vd leveranciers opgeslagen.
  6. De distributeur raapt foliomaterialen en stuurt deze naar het opgegeven adres. Backorders e.d. worden ook door dit bedrijf afgehandeld.
  7. Eén keer in de zoveel tijd rekent de beheerder van de webshoprekening af met de leveranciers.
  8. Tussentijdse toevoeging van een excursie gebeurt door het team. Binnen gekomen gelden worden bv op het budget van het team bijgeschreven of er wordt rechtstreeks een toeleverancier van betaald.
Potentiële struikelblokken
  1. Studenten mogen natuurlijk zelf weten bij wie ze bestellen. Als je wilt dat ze zonder activatiecodes bij hun digitale leermiddelen kunnen komen zal hun ID op een of andere manier in de keten bekend moeten zijn, ook als ze niet bestellen vanuit de eigen webshop, maar bv bij bol.com of de boekhandel om de hoek. Of kan er straks enkel via internet besteld worden om de keten voor digitale leermiddelen probleemloos in te richten? In neig daar wel toe eerlijk gezegd, zeker als je van de activatiecodes af wilt.
  2. Direktetoegang van de uitgevers is nu niet in staat studenten op individuele basis toe te laten tot digitale leermiddelen. Wel kan er een zogenaamde schoollicentie ingeregeld worden voor bv 100 stuks. Elke student/medewerker van een bepaald ROC die langs komt wordt van dit aantal afgeboekt (afgeletterd). Dat betekent een klein risico voor de keten: kun je garanderen dat alleen betalende gebruikers het materiaal kunnen gebruiken?

Zoals gezegd: op 1 januari moet er op basis van onder andere bovengenoemde lijst een showcase - webshop beschikbaar zijn.  Reacties zijn meer dan welkom en probeer ik te verwerken in het plan van eisen. Dus... reageer!

ROC6 en de contentketen, anderhalf jaar verder

Sinds mei 2010 is ROC6 samen met uitgevers en distributeurs in overleg om de problemen die er zijn rond distributie en gebruik van digitale leermiddelen 'voor eens en altijd' op te lossen. Nu, oktober 2012 is het tijd de balans op te maken. Hoe staan we er voor? Hoe werkt de keten nu, voor welke oplossingen is er gekozen? Of is er niets wezenlijks veranderd ondanks 1,5 jaar overleg? 
Een overzicht.

In het overleg rond de contentketen was afgesproken op twee snelheden te varen: een oplossing op korte termijn om storende knelpunten op te lossen en een oplossing op lange termijn om structureel een aantal zaken op te pakken.
Het moet gezegd: deelnemende partijen Noorhoff uitgevers, ThiemeMeulenhof, Kennisnet, VDE, LisetteWerter, Deltion College en Horizoncollege (beiden namens ROC6) hebben hun uiterste best gedaan oplossingen te creëren. Er is wel wat vooruitgang geboekt, maar de problemen zijn helaas nog lang niet opgelost. Ten eerste stuiten studenten na ingelogd te zijn in N@tschool (de ELO) en nadat ze op de link naar het uitgeversmateriaal klikken op een inlogscherm van Direktetoegang.nl. De bedoeling is dat ze hier een koppeling maken tussen hun ELO-ID en de ID die door hen gebruikt wordt in de verdere keten. Een groot probleem hier is dat studenten in veel gevallen geen idee hebben wat hun inlognaam bij direktetoegang is. Bij hun bestelling moest die aangemaakt worden, maar tja... Soms heeft pa besteld, soms hun moeder. En dat is weer lastig als ze via een omslachtig systeem hun inloggegevens cq klantnummer moeten achterhalen: "Heeft mijn vader nu zijn postcode of die van mijn moeder ingevuld?" "Uhm, het klantnummer gaat naar een emailadres. Moet ik mijn vader even bellen. Kan dat hier?"

Normaal gesproken kan de student nu bij het materiaal van de verschillende uitgevers. ThiemeMeulenhoff echter heeft nog een Edupoortscherm voor haar lesmateriaal staan. Inderdaad: weer een (eenmalige) registratie met soms onduidelijke procedures. De eerste weken na ingebruikname waren er verder niet zo veel problemen, totdat diverse technici de keten wilden finetunen, dus gingen sleutelen aan een rijdende auto. Het gevolg liet zich raden: studenten kregen vreemde schermen te zien ('Uw school heeft niet voldoende accounts ingekocht') en de toegang tot divers materiaal werd geblokt. Via allerlei constructies is één en ander tijdelijk opgelost, maar het waren hectische weken voor de ondersteuning. In de prezi waarnaar ik aan het eind van dit stuk verwijs staan meerdere problemen vermeld. Niet alleen bij distributeurs en uitgevers overigens, ook ROC's kunnen er wat van!


Dit heeft ROC6 er toe gebracht een statement te maken, waarin uitgevers en distributeurs nogmaals gevraagd wordt hun uiterste best te doen om in het nieuwe studiejaar 2012-2013 een goed werkende keten te organiseren. Gelukkig gaan de ontwikkelingen hierin nu opeens erg snel: saMBO~ict, Kennisnet, ROC6, andere ROC's, uitgevers en distributeurs hebben tijdens "Pas op de Plaats" afgesproken  samen te werken om een en ander snel te realiseren. Binnenkort meer over deze hoopvolle ontwikkelingen.

Delen van het statement over de langetermijnoplossing vindt u hieronder.
 
"...De keuzevrijheid van scholen, de aanwezigheid van een onafhankelijke ketenbeheerder en een standaardmethode voor resultatenuitwisseling kennen de hoogste prioriteit in de langetermijnoplossing. De scholen verenigd in ROC6, te weten Horizon College, ROC Leiden, Koning Willem I, Friese Poort, Twente College, Zadkine en Deltion, maken zich sterk om de gewenste langetermijnoplossing te bereiken.."

"...Met saMBO-ICT (‘Regie naar instellingen’) en Kennisnet (‘ECK2’) wordt nu een procesbeschrijving opgesteld waarin de scholen hun eisen voor de lange termijn beschrijven. 
  1. ROC6 wil met uitgevers en distributeurs bij de start van het cursusjaar 2012-2013 de digitale contentketen georganiseerd hebben rondom een onafhankelijke federatieve dienst als die van Entree en/of SURF(conext), waarbij authenticatie uitdrukkelijk aan de kant van de scholen zal plaatsvinden. Persoonlijke gegevens van studenten welke niet nodig zijn voor het leerproces behoren dan ook niet te worden vastgelegd in andere dan ROC-databases. Voor de afstemming tussen diverse partijen is een ketenbeheerder nodig. 
  2. ROC6 neemt voor de lange termijn geen genoegen met de sub-optimale kortetermijnoplossingen, zoals die voortgekomen zijn uit de werkzaamheden van de werkgroep ‘Stroomlijning digitale contentketen’. 
  3. ROC6 wil zich met uitgevers en distributeurs richten naar de uitkomsten van het saMBO-ICT programma ‘Regie naar instellingen’ waarin ook standaarden en mogelijkheden uit ECK2 meegenomen worden. Specifieke aandacht is hier vereist voor de uitwisseling van resultaten tussen cloud en schoolsystemen."
De presentatie in prezi van ROC6 tijdens de  "pas op de plaats" -conferentie waarin de urgentie van de problemen wordt geschetst vindt u hier.
Tijdens deze saMBO~ict conferentie van 13 en 14 november 2011 is gebleken dat alle spelers samen willen werken om op 1 september een betere contentketen te hebben gerealiseerd.
ROC6 is gevraagd per 1 januari 2012 een showcase op te leveren van een werkende webshopomgeving voor het bestellen, betalen en gebruiksklaar zetten / versturen van content. Dit betreft zowel digitale als fysieke content. Zoals gezegd: hierover later meer.

Het blijft een mooi jaar voor de keten!

zaterdag 8 oktober 2011

De contentketen: overzicht stand van zaken oktober 2011


Er gebeurt zoveel op het gebied van zoeken, bestellen, betalen en gebruiken van  (digitale) leermiddelen, dat een overzicht van de activiteiten op zijn plaats is. Ik pretendeer niet volledig te zijn en houd me dus bijzonder aanbevolen voor meer informatie uit bv de VO scholen.




ECK2
Als eerste biedt ECK2 (educatieve contentketen, 2e versie), een Kennisnet initiatief, de aanbodkant van leermiddelen de mogelijkheid standaarden af te spreken. Van bv uitgevers wordt gevraag over hun schaduw heen te stappen en onderlinge afspraken te maken, dit in nauw overleg met een onafhankelijke ketenbeheerder als Kennisnet. ECK2 kent een aantal projecten. Zo wordt er gesproken over uitwisseling leerlinggegevens en over distributie digitale leermiddelen.

ROC6
Zeven ROC's die allemaal n@tschool gebruiken hebben in mei 2010 aan de bel getrokken  bij uitgevers en distributeurs met als doel het onderwijs weer (weer?) als uitgangspunt te nemen bij de distributie van digitale leermiddelen. De invoering van vouchers en activatiecodes voor de toegang tot digitale middelen deed bij de ROC's veel stof opwaaien. Na diverse bijeenkomsten, waaronder twee met CVBleden en directies van Noordhoff, Thiemen en Malmberg moet jammer genoeg geconstateerd worden dat deze actie tot op heden weinig concreets heeft opgeleverd. Van de 7 ROC's is voor 2 stuks (Horizon en Deltion) een koppeling gerealiseerd waardoor er geen vouchers meer nodig zijn. In de praktijk blijkt dit met kunst-en vliegwerk te moeten gebeuren, waadoor er tot op heden geen betrouwbare situatie is ontstaan. Enkele uitgangspunten van ROC6, die overigens gedeeld worden door deelnemende uitgevers:
-  Proactief, lead ligt bij de scholen(triple A, saMBO-ICT, ECK)
- Schoolomgeving is startpunt van de keten (bijv. Webshop), niet de uitgevers of de tussenhandel. De ELO- ID van de student moet leidend zijn.
- Terugkoppeling van studentenresultaten naar de schoolomgeving
-  Scholen moeten interne organisatie rond de contentketen stroomlijnen
-  Zorg ervoor dat voorbereiding van de keten per 1 mei is afgerond
- 1stopshop: 1 punt distributie, coördinatie, levering, bestellen en communicatie.
- Transparantie in bestel- en betalingsprocessen.

ROC6 is onlangs uitgebreid tot 17 ROC's, dus heet van nu af aan ROC6+.

saMBO-ict / Triple A
Omdat een grote makke in de contentketen de versnippering in het MBO is, heeft saMBO-ict geprobeerd de vraagkant in de contentketen te verduidelijken. Op de manier van TripleA zijn de processen in beeld gebracht rond selecteren, bestellen, betalen en gebruik van lesmiddelen. In twee 2-daagse sessies hebben allerlei ROC's, ook niet ROC6-ers, zich over de procesbeschrijving rond de interne contentketen gebogen.

Pas op de plaats
Op 13 en 14 oktober wordt geprobeerd de stand van zaken rond deze drie processen te  presenteren en met elkaar af te spreken hoe we gezamenlijk verder moeten gaan. Dit saMBO-ict initiatief wordt 'pas op de plaats' genoemd. Alle grote uitgevers, de GEU, distributeurs, Kennisnet, saMBO-ict en uiteraard het onderwijs zullen aanwezig zijn om een gezamenlijke lijn af te spreken

Onderwijsdagen
Tijdens de onderwijsdagen is op de eerste dag in de derde sessie een workshop van Kennisnet gepland. Hier wordt een handleiding gepresenteerd waarmee scholen hun inkoopvoorwaarden voor digitale leermiddelen  kunnen formuleren.
Door middel van een vragenlijst ga je je realiseren hoe je de interne keten op school wilt inrichten, hoe je digitale leermiddelen wilt gaan bestellen, betalen en distribueren en welke consequenties deze keuzes op de dagelijkse praktijk hebben. Een en ander resulteert uiteindelijk in een aanvulling op de inkoopvoorwaarden leermiddelen van een ROC.
Geachte uitgever. Ik wil uw materiaal graag gebruiken, u dient het zo en zo aan te leveren, wij beheren zelf de codes de betaling gaat via de tussenhandel, etc etc.

Ik zelf zal ook bij deze workshop aanwezig zijn, die geleid wordt door Wijnand Derks, Kennisnet. Welkom!